تبليغاتX
ترشيز نو - توسعه كاشمر در گرو آباداني مساجد
 
ترشيز نو

نگاهي نو به توسعه ترشيز كهن ونوين
صفحه نخست   ::   سوابق  ::   درخواست عضويت   
 
توسعه كاشمر در گرو آباداني مساجد

 

در تمدن اسلامي، مساجد علاوه بر اينكه عامل اصلي تشكيل شهرها بوده اند، تعيين كننده الگوي كلي و هويت مشترك شهرهاي اسلامي به شمار مي رفته اند. برخلاف اماكن مذهبي ساير اديان، در مساجد تضاد ميان فضاي دروني و بروني اماكن از ميان رفته است. ميان مسجد و جامعه اسلامي پيوندي ناگسستني وجود دارد، چنانكه صحن مساجد معمولاً داراي درها و دروازه هايي است كه از دو يا سه طرف، ارتباط مردم محلات را با مراكز شهر و بازار تسهيل مي نمايد. (نظير مسجد جامع كاشمر)
براي هر فرد مسلمان در هر نقطه اي از جهان كه باشد، مسجد از مفهوم خاصي برخوردار است. كاشمر به لطف وجود مسجد جامع و بافت قديمي اش شهري اسلامي محسوب مي شود.
شهر اسلامي مأمن شيوه اي از زندگي است كه در آن همگان در تصميم گيري و اجراي امور به ويژه در سطح محله اي، مشاركت داشته و مساجد به عنوان ميعادگاه چنين مشاركت و تجمعاتي از اهميت به سزايي برخوردار مي باشد. در شهرهاي اسلامي، معماري مساجد، معماري مركزي شهرها و محلات است. مساجد و فضاهاي وابسته به آن همراه ديگر مراكز زيارتي و آموزشي، بعد معنوي و فكري شهرهايي چون كاشمر را به وجود مي آورند.
در هسته مركزي بافت قديمي كاشمر محلات مسكوني، بازار، حوزه علميه و ساير مراكز اقتصادي و اجتماعي با پيروي از نظم خاصي حول محور مسجد جامع قرار گرفته اند. در واقع مسجد جامع چون چشمه اي باصفا جويبارهاي معنوي خود را به سوي محلات و اماكن شهر جاري ساخته و نوعي فرهنگ پوياي ديني را تبليغ مي نمايد.
در بافت قديمي كاشمر فضاهاي شهري، خانه ها و محلات از ارزشهايي تأثير پذيرفته اند كه در مساجد شهر بر آنها تأكيد شده است.
در بافت قديمي شهر مي بينيم كه خانه شخصي، فضاي داخلي بسته اي است كه ضمن تأمين آرامش و امنيت خانواده، اندروني اعضاي آن به شمار مي آيد. پنجره ها كمتر به خانه هاي مجاور و كوچه ها اشراف دارند. كوچه ادامه خانه است و به عنوان دالان تلقي مي گردد، تا آنكه معبري براي داد و ستد، گردش و وقت گذراني باشد، حتي بعضي از معابر داراي ساباط مي باشند.
مساجد در شهرمان به همراه زيارتگاهها و تكايا، چنان در چشم اندازهاي فرهنگي مؤثر واقع مي شوند كه غالب آنها تنها ساختمان شاخص يك مسير و محله هستند. نقش مساجد آن قدر تعيين كننده و حساس است كه به پاره اي از مشاغل اجازه فعاليت نمي دهد و در عين حال برخي حرفه ها را به شدت جذب مي كند. (به مراكز تجاري اطراف مساجد شهر توجه كنيد)
همبستگي مذهبي و پيوندهايي كه در مسجد محله استحكام و استمرار مي يابد، مرزبندي هاي اقتصادي و طبقاتي را به تحليل برده و گروههاي غني در كنار اقشار كم درآمد، در نهايت صلح و صفا زندگي مي كنند. در بافت قديمي شهر شاهديم كه فضاهاي مسكوني در كنار يكديگر اين انسجام و معيارهاي ارزشي را رعايت مي نمايند و مي كوشند تا در ساخت خانه، همسايه هاي خويش را از نور و نسيم هوا و فضاي باز محروم نساخته و زمينه هاي نگاه توأم با گناه را در ساخت و سازها فراهم ننمايند.
با توجه به فعاليت كانونها و پايگاههاي بسيج اغلب مساجد به عنوان مراكز عمومي، فرهنگي و مذهبي به شكل يك مجتمع برخوردار از برخي امكانات نقشي مهم در توسعه فضايي و ساختاري محلات شهر ايفا مي كنند.
متأسفانه در سيماي شهر كاشمر و محلات جديدش شاهد نوعي بي اعتنايي ناخواسته به تأثيرات سرنوشت ساز و تعيين كننده زلال فرهنگ اسلامي و سنتهاي ديني و بومي مساجد، هستيم. مادي گرايي و گرايشهاي اقتصادي در ساخت و سازهاي محلات مشهود است. با گشتي در معابر نواحي شمالي شهر و شهركهاي اطراف مي توان مواردي را به وضوح ديد. در هر حال به تعبير كارشناسان، مساجد در سازمان دهي ساختار فضايي و كالبدي محلات و استفاده بهينه و به هنگام ازپتانسيل ها و قابليتهاي بالقوه آنها و همچنين ايجاد تعادل ميان بافت قديم و جديد شهر نقشي مؤثر و ماندگار دارند.با توجه به ارشادات مقام معظم رهبري مبني بر محوري بودن نقش مساجد در توسعه فضايي و كالبدي شهري، اميد است شاهد پويايي هر چه بيشتر شوراي اسلامي شهر و شهرداري باشيم. شايسته آن است كه مراكز آموزش عالي شهرستان با توجه به توان و بضاعت علمي خود مجموعه هاي مديريتي شهر را در نيل به اين هدف ياري كنند.



یکشنبه هشتم اردیبهشت 1387-8:49 |   | حميد رضا بي تقصير | گروه  |پيوند